NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ ĐĂNG KÝ, QUẢN LÝ CƯ TRÚ – NGƯỜI DÂN CẦN BIẾT GÌ TỪ NGÀY 01/7/2026
Thực hiện chủ trương đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về cư trú và phục vụ Nhân dân, từ ngày 01/7/2026, Thông tư số 116/2026/TT-BCA ngày 29/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú chính thức có hiệu lực. Cùng với Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, các quy định mới về cư trú tiếp tục tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phương thức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính theo hướng số hóa, khai thác dữ liệu, giảm giấy tờ và tạo thuận lợi hơn cho người dân.
Nhiều điểm mới, thuận lợi hơn cho người dân
Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư số 116/2026/TT-BCA là thống nhất phương thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú. Khi thực hiện thủ tục trực tiếp, công dân chỉ cần cung cấp các thông tin cơ bản và thông tin về điều kiện đăng ký cư trú; cán bộ tiếp nhận có trách nhiệm khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu có liên quan để tạo lập hồ sơ. Mỗi hồ sơ được cấp một mã số để công dân thuận tiện theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết.
Đáng chú ý, công dân không phải nộp hoặc xuất trình lại những giấy tờ, thông tin đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin hoặc VNeID. Trường hợp dữ liệu chưa khai thác được, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh; công dân chỉ xuất trình giấy tờ gốc để đối chiếu khi thực sự cần thiết. Quy định này góp phần giảm thành phần hồ sơ, hạn chế giấy tờ bản sao, tiết kiệm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân.
Bên cạnh đó, quy định mới đa dạng hóa hình thức thông báo kết quả giải quyết thủ tục cư trú; quy định rõ việc ủy quyền thực hiện thủ tục; bổ sung cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của công dân về cư trú thông qua nhiều hình thức như trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử và VNeID.
Luật Cư trú được sửa đổi, bổ sung cũng có những nội dung đáng chú ý như điều chỉnh quy định về cư trú, cơ quan đăng ký cư trú phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tạo thuận lợi hơn cho đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 06 tuổi; đẩy mạnh tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu; bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú trên phương tiện và sửa đổi một số trường hợp xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú để thống nhất với pháp luật về quốc tịch.
Công dân thực hiện thủ tục cư trú như thế nào?
Khi có nhu cầu thực hiện thủ tục về cư trú, công dân cần xác định đúng thủ tục cần thực hiện như đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng hoặc xác nhận thông tin về cư trú.
Bước 1: Chuẩn bị thông tin
Công dân chuẩn bị các thông tin cần thiết theo yêu cầu của thủ tục. Thông tin kê khai phải đầy đủ, chính xác, trung thực.
Đối với những thông tin, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin có liên quan hoặc đã được tích hợp trên VNeID thì công dân không phải cung cấp, xuất trình lại theo quy định.
Bước 2: Lựa chọn phương thức thực hiện
Công dân có thể thực hiện thủ tục theo phương thức trực tiếp hoặc trực tuyến theo quy định của từng thủ tục.
Trường hợp thực hiện trực tiếp, công dân cung cấp thông tin cơ bản và thông tin về điều kiện đăng ký cư trú. Cán bộ tiếp nhận khai thác dữ liệu từ các hệ thống có liên quan để tạo lập hồ sơ.
Trường hợp thực hiện trực tuyến, công dân kê khai theo biểu mẫu điện tử, cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết theo yêu cầu của thủ tục và gửi hồ sơ trên hệ thống.
Bước 3: Kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ
Công dân kiểm tra lại các thông tin đã kê khai, bảo đảm chính xác trước khi gửi hoặc xác nhận hồ sơ.
Trường hợp dữ liệu chưa có hoặc chưa khai thác được, công dân phối hợp cung cấp, xuất trình giấy tờ để cơ quan đăng ký cư trú kiểm tra, xác minh theo quy định.
Bước 4: Nhận mã số hồ sơ và theo dõi tiến độ
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, công dân được cấp mã số hồ sơ. Đây là thông tin quan trọng để theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết thủ tục hành chính.
Bước 5: Thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu có
Đối với thủ tục thuộc trường hợp phải nộp lệ phí, công dân thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định và phương thức được hướng dẫn.
Bước 6: Nhận kết quả
Sau khi hồ sơ được giải quyết, công dân nhận thông báo kết quả theo hình thức phù hợp với quy định. Kết quả có thể được thông báo qua các hình thức điện tử như văn bản điện tử, tin nhắn hoặc VNeID theo từng trường hợp.
Thông báo lưu trú – người dân không nhất thiết phải đến cơ quan Công an
Một nội dung được nhiều người dân quan tâm là quy định về thông báo lưu trú.
Theo quy định mới, ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng có trách nhiệm thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện. Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú phải tự thực hiện thông báo.
Nội dung thông báo gồm các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú.
Việc thông báo phải thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; trường hợp người đến lưu trú sau 23 giờ thì thông báo trước 08 giờ ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo thông báo không quá 30 ngày. Người dân có thể thực hiện thông báo qua điện thoại, thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.
Người dân cần chủ động những gì?
Để việc giải quyết thủ tục cư trú được nhanh chóng, thuận lợi, người dân cần chủ động kiểm tra, cập nhật thông tin cá nhân và thông tin cư trú; kê khai đúng, đủ, trung thực; sử dụng VNeID và các phương thức dịch vụ công trực tuyến khi phù hợp; lưu mã số hồ sơ để theo dõi tiến độ giải quyết.
Đặc biệt, người dân không nên tự chuẩn bị, sao chụp và nộp lại những giấy tờ mà thông tin đã có thể được cơ quan đăng ký cư trú khai thác từ các cơ sở dữ liệu hoặc VNeID. Trường hợp có yêu cầu bổ sung, xác minh, người dân cần phối hợp thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký cư trú.
Khi phát sinh khó khăn, vướng mắc hoặc có phản ánh, kiến nghị liên quan đến công tác đăng ký, quản lý cư trú, công dân có thể phản ánh qua các hình thức được quy định, trong đó có trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử và VNeID.
Với phương châm lấy người dân làm trung tâm phục vụ, việc triển khai các quy định mới về cư trú là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính hiện đại. Việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu đã có không chỉ góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí đi lại mà còn nâng cao chất lượng, tính chính xác, thống nhất của dữ liệu cư trú, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
NGƯỜI DÂN CHỈ CẦN NHỚ:
ĐÚNG THỦ TỤC → ĐÚNG THÔNG TIN → ĐÚNG PHƯƠNG THỨC → LƯU MÃ HỒ SƠ → THEO DÕI TIẾN ĐỘ → NHẬN KẾT QUẢ
Cư trú trên môi trường số – giảm giấy tờ, giảm đi lại, nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân.
Nhiều điểm mới, thuận lợi hơn cho người dân
Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư số 116/2026/TT-BCA là thống nhất phương thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú. Khi thực hiện thủ tục trực tiếp, công dân chỉ cần cung cấp các thông tin cơ bản và thông tin về điều kiện đăng ký cư trú; cán bộ tiếp nhận có trách nhiệm khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu có liên quan để tạo lập hồ sơ. Mỗi hồ sơ được cấp một mã số để công dân thuận tiện theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết.
Đáng chú ý, công dân không phải nộp hoặc xuất trình lại những giấy tờ, thông tin đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin hoặc VNeID. Trường hợp dữ liệu chưa khai thác được, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh; công dân chỉ xuất trình giấy tờ gốc để đối chiếu khi thực sự cần thiết. Quy định này góp phần giảm thành phần hồ sơ, hạn chế giấy tờ bản sao, tiết kiệm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân.
Bên cạnh đó, quy định mới đa dạng hóa hình thức thông báo kết quả giải quyết thủ tục cư trú; quy định rõ việc ủy quyền thực hiện thủ tục; bổ sung cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của công dân về cư trú thông qua nhiều hình thức như trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử và VNeID.
Luật Cư trú được sửa đổi, bổ sung cũng có những nội dung đáng chú ý như điều chỉnh quy định về cư trú, cơ quan đăng ký cư trú phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tạo thuận lợi hơn cho đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 06 tuổi; đẩy mạnh tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu; bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú trên phương tiện và sửa đổi một số trường hợp xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú để thống nhất với pháp luật về quốc tịch.
Công dân thực hiện thủ tục cư trú như thế nào?
Khi có nhu cầu thực hiện thủ tục về cư trú, công dân cần xác định đúng thủ tục cần thực hiện như đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng hoặc xác nhận thông tin về cư trú.
Bước 1: Chuẩn bị thông tin
Công dân chuẩn bị các thông tin cần thiết theo yêu cầu của thủ tục. Thông tin kê khai phải đầy đủ, chính xác, trung thực.
Đối với những thông tin, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin có liên quan hoặc đã được tích hợp trên VNeID thì công dân không phải cung cấp, xuất trình lại theo quy định.
Bước 2: Lựa chọn phương thức thực hiện
Công dân có thể thực hiện thủ tục theo phương thức trực tiếp hoặc trực tuyến theo quy định của từng thủ tục.
Trường hợp thực hiện trực tiếp, công dân cung cấp thông tin cơ bản và thông tin về điều kiện đăng ký cư trú. Cán bộ tiếp nhận khai thác dữ liệu từ các hệ thống có liên quan để tạo lập hồ sơ.
Trường hợp thực hiện trực tuyến, công dân kê khai theo biểu mẫu điện tử, cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết theo yêu cầu của thủ tục và gửi hồ sơ trên hệ thống.
Bước 3: Kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ
Công dân kiểm tra lại các thông tin đã kê khai, bảo đảm chính xác trước khi gửi hoặc xác nhận hồ sơ.
Trường hợp dữ liệu chưa có hoặc chưa khai thác được, công dân phối hợp cung cấp, xuất trình giấy tờ để cơ quan đăng ký cư trú kiểm tra, xác minh theo quy định.
Bước 4: Nhận mã số hồ sơ và theo dõi tiến độ
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, công dân được cấp mã số hồ sơ. Đây là thông tin quan trọng để theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết thủ tục hành chính.
Bước 5: Thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu có
Đối với thủ tục thuộc trường hợp phải nộp lệ phí, công dân thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định và phương thức được hướng dẫn.
Bước 6: Nhận kết quả
Sau khi hồ sơ được giải quyết, công dân nhận thông báo kết quả theo hình thức phù hợp với quy định. Kết quả có thể được thông báo qua các hình thức điện tử như văn bản điện tử, tin nhắn hoặc VNeID theo từng trường hợp.
Thông báo lưu trú – người dân không nhất thiết phải đến cơ quan Công an
Một nội dung được nhiều người dân quan tâm là quy định về thông báo lưu trú.
Theo quy định mới, ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng có trách nhiệm thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện. Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú phải tự thực hiện thông báo.
Nội dung thông báo gồm các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú.
Việc thông báo phải thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; trường hợp người đến lưu trú sau 23 giờ thì thông báo trước 08 giờ ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo thông báo không quá 30 ngày. Người dân có thể thực hiện thông báo qua điện thoại, thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.
Người dân cần chủ động những gì?
Để việc giải quyết thủ tục cư trú được nhanh chóng, thuận lợi, người dân cần chủ động kiểm tra, cập nhật thông tin cá nhân và thông tin cư trú; kê khai đúng, đủ, trung thực; sử dụng VNeID và các phương thức dịch vụ công trực tuyến khi phù hợp; lưu mã số hồ sơ để theo dõi tiến độ giải quyết.
Đặc biệt, người dân không nên tự chuẩn bị, sao chụp và nộp lại những giấy tờ mà thông tin đã có thể được cơ quan đăng ký cư trú khai thác từ các cơ sở dữ liệu hoặc VNeID. Trường hợp có yêu cầu bổ sung, xác minh, người dân cần phối hợp thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký cư trú.
Khi phát sinh khó khăn, vướng mắc hoặc có phản ánh, kiến nghị liên quan đến công tác đăng ký, quản lý cư trú, công dân có thể phản ánh qua các hình thức được quy định, trong đó có trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử và VNeID.
Với phương châm lấy người dân làm trung tâm phục vụ, việc triển khai các quy định mới về cư trú là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính hiện đại. Việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu đã có không chỉ góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí đi lại mà còn nâng cao chất lượng, tính chính xác, thống nhất của dữ liệu cư trú, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
NGƯỜI DÂN CHỈ CẦN NHỚ:
ĐÚNG THỦ TỤC → ĐÚNG THÔNG TIN → ĐÚNG PHƯƠNG THỨC → LƯU MÃ HỒ SƠ → THEO DÕI TIẾN ĐỘ → NHẬN KẾT QUẢ
Cư trú trên môi trường số – giảm giấy tờ, giảm đi lại, nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân.
Nguồn tin: Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an tỉnh Thái Nguyên:
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Thi đua 'Ba nhất': Gần dân để giữ bình yên từ cơ sở
