HƯỚNG DẪN MỘT SỐ THỦ TỤC, QUY ĐỊNH MỚI VỀ AN NINH MẠNG THEO LUẬT AN NINH MẠNG NĂM 2025

Thứ sáu - 14/08/2026 10:59
Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng hành lang pháp lý về bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng. Việc nắm rõ các quy định mới, nhất là những nội dung liên quan đến kiểm tra an ninh mạng, tiêu chuẩn, quy chuẩn, sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng và phương thức thực hiện thủ tục hành chính là yêu cầu cần thiết đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 được xây dựng trên cơ sở kế thừa, hợp nhất các quy định còn phù hợp của Luật An ninh mạng năm 2018 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, tạo sự thống nhất trong hệ thống pháp luật về bảo vệ an ninh mạng. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026; đồng thời Luật An ninh mạng số 24/2018/QH14 và Luật An toàn thông tin mạng số 86/2015/QH13 hết hiệu lực kể từ thời điểm này.
1. Những nội dung người dân, cơ quan, tổ chức cần lưu ý
Luật An ninh mạng năm 2025 quy định toàn diện về an ninh mạng, bảo vệ an ninh mạng; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam thuộc phạm vi quy định của Luật và các chủ thể nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động bảo vệ an ninh mạng, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng tại Việt Nam.
Đáng chú ý, Luật quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chủ động bảo vệ hệ thống thông tin, phòng ngừa và xử lý sự cố; kịp thời cung cấp thông tin liên quan đến nguy cơ đe dọa, hành vi xâm phạm an ninh mạng cho cơ quan có thẩm quyền; thực hiện yêu cầu, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng.
Bên cạnh đó, Luật bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định phù hợp với sự phát triển của công nghệ, trong đó có yêu cầu bảo vệ dữ liệu, thông tin cá nhân, bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.
2. Kiểm tra an ninh mạng: trường hợp nào có thể được thực hiện?
Một trong những nội dung cần được cơ quan, tổ chức đặc biệt quan tâm là quy định về kiểm tra an ninh mạng đối với hệ thống thông tin.
Theo Điều 12 Luật An ninh mạng năm 2025, đối với hệ thống thông tin của cơ quan, tổ chức không thuộc danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, việc kiểm tra an ninh mạng được thực hiện trong những trường hợp luật định, trong đó có trường hợp phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về an ninh mạng và trường hợp có đề nghị của chủ quản hệ thống thông tin. Nội dung kiểm tra có thể bao gồm phần cứng, phần mềm, thiết bị số được sử dụng trong hệ thống; thông tin được lưu trữ, xử lý, truyền đưa trong hệ thống; biện pháp bảo vệ bí mật nhà nước và phòng, chống lộ, mất bí mật nhà nước qua các kênh kỹ thuật.
Đáng lưu ý, đây không phải là thủ tục hành chính mà mọi người dân đều phải thực hiện. Đây là hoạt động kiểm tra của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng theo thẩm quyền. Trường hợp chủ quản hệ thống thông tin có nhu cầu đề nghị kiểm tra, cơ quan, tổ chức cần thực hiện theo trình tự, thủ tục do Chính phủ quy định.
Luật giao Chính phủ quy định cụ thể trình tự, thủ tục kiểm tra an ninh mạng. Vì vậy, cơ quan, tổ chức khi có nhu cầu thực hiện hoặc phối hợp thực hiện hoạt động này cần theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành và thông tin công bố chính thức của cơ quan có thẩm quyền, tránh tự ý áp dụng các biểu mẫu, thành phần hồ sơ chưa được cơ quan nhà nước công bố.
3. Chứng nhận, công bố hợp chuẩn, hợp quy về an ninh mạng
Luật An ninh mạng năm 2025 dành một chương quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
Theo quy định của Luật, việc chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy, chứng nhận hợp chuẩn, công bố hợp chuẩn về an ninh mạng được thực hiện theo pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Đối với hoạt động đánh giá hợp chuẩn, hợp quy phục vụ hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và phục vụ hoạt động quản lý nhà nước về an ninh mạng, việc đánh giá được thực hiện tại tổ chức chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy do Bộ trưởng Bộ Công an chỉ định.
Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng cần căn cứ đúng loại sản phẩm, dịch vụ và quy chuẩn, tiêu chuẩn tương ứng để xác định yêu cầu về đánh giá, chứng nhận, công bố sự phù hợp.
Luật xác định nhóm sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng khá rộng, bao gồm sản phẩm kiểm tra, đánh giá an ninh mạng; sản phẩm giám sát an ninh mạng; sản phẩm chống tấn công, xâm nhập; dịch vụ kiểm tra, đánh giá; dịch vụ tư vấn, giám sát, ứng cứu sự cố, khôi phục dữ liệu, phòng ngừa, chống tấn công mạng và các sản phẩm, dịch vụ khác theo quy định. Chính phủ được giao quy định chi tiết nội dung này.
4. Thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử
Để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực an ninh mạng, việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện theo cơ chế một cửa và trên môi trường điện tử theo quy định chung của pháp luật về thủ tục hành chính.
Bộ Công an hiện cung cấp Cổng Dịch vụ công Bộ Công an, trong đó có nhóm thủ tục thuộc lĩnh vực bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng. Người dân, cơ quan, tổ chức khi có nhu cầu thực hiện thủ tục cần truy cập kênh chính thức, lựa chọn đúng lĩnh vực, thủ tục và cơ quan có thẩm quyền giải quyết để được hướng dẫn về thành phần hồ sơ, phương thức nộp, thời hạn giải quyết và kết quả thực hiện.
Khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, tổ chức, cá nhân cần sử dụng tài khoản theo quy định; kê khai thông tin đầy đủ, chính xác; cung cấp tài liệu đúng yêu cầu và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của hồ sơ đã nộp.
Không nên thực hiện thủ tục thông qua các đường link, tài khoản mạng xã hội hoặc cá nhân không phải là kênh chính thức của cơ quan nhà nước. Trường hợp phát sinh yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài liệu hoặc thực hiện thanh toán, người dân cần kiểm tra kỹ địa chỉ của cổng dịch vụ công và cơ quan tiếp nhận trước khi thực hiện.
5. Người dân cần chuẩn bị gì khi thực hiện thủ tục liên quan đến an ninh mạng?
Tùy từng thủ tục cụ thể, thành phần hồ sơ và yêu cầu giải quyết có thể khác nhau. Do đó, trước khi nộp hồ sơ, người dân, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức cần thực hiện các bước cơ bản sau:
Thứ nhất, xác định đúng thủ tục và cơ quan có thẩm quyền. Không phải mọi vấn đề liên quan đến an ninh mạng đều là thủ tục hành chính. Một số nội dung là trách nhiệm thường xuyên của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong bảo vệ hệ thống thông tin.
Thứ hai, tra cứu thủ tục trên kênh chính thức. Khi có nhu cầu thực hiện thủ tục thuộc lĩnh vực an ninh mạng, cần tra cứu trên Cổng Dịch vụ công Bộ Công an hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia để xác định thủ tục đang được công bố, cơ quan giải quyết, thành phần hồ sơ và phương thức thực hiện.
Thứ ba, chuẩn bị hồ sơ đúng quy định. Hồ sơ điện tử phải bảo đảm thông tin rõ ràng, chính xác, tài liệu được số hóa đúng yêu cầu; hồ sơ giấy phải bảo đảm đầy đủ các giấy tờ theo quy định của từng thủ tục.
Thứ tư, theo dõi quá trình giải quyết hồ sơ. Khi nộp hồ sơ trực tuyến, cần lưu thông tin tiếp nhận, mã hồ sơ hoặc giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả để thuận tiện theo dõi tiến độ, bổ sung hồ sơ khi có yêu cầu hợp lệ.
Thứ năm, bảo vệ thông tin trong quá trình thực hiện thủ tục. Không chia sẻ tài khoản, mật khẩu, mã xác thực hoặc các thông tin nhạy cảm cho người không có thẩm quyền; không cung cấp hồ sơ qua các kênh không chính thức.
6. Chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật trên không gian mạng
Cùng với các quy định về thủ tục, Luật An ninh mạng năm 2025 quy định nhiều hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng. Trong đó có hành vi tấn công mạng, gián điệp mạng, tội phạm mạng; xâm nhập, chiếm quyền điều khiển hoặc phá hoại hệ thống thông tin; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng; giả mạo trang thông tin điện tử; thu thập, sử dụng, phát tán, trao đổi, chuyển nhượng, kinh doanh trái pháp luật thông tin, dữ liệu cá nhân của người khác.
Luật cũng quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các hành vi sử dụng công nghệ để giả mạo, lừa đảo, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân ngày càng tinh vi.
Mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình trên không gian mạng; không cung cấp tùy tiện thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực; không truy cập các đường link đáng ngờ; không chia sẻ, phát tán thông tin chưa được kiểm chứng; đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, tấn công mạng hoặc hành vi vi phạm pháp luật.
7. Một số lưu ý khi thực hiện các quy định mới
Luật An ninh mạng năm 2025 đã có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Tuy nhiên, đối với những nội dung Luật giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết về trình tự, thủ tục, người dân và doanh nghiệp cần căn cứ văn bản hướng dẫn thi hành và thủ tục hành chính được công bố chính thức, không tự suy diễn hoặc áp dụng các quy trình, biểu mẫu không có căn cứ pháp lý.
Đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cần chủ động rà soát hệ thống thông tin thuộc phạm vi quản lý; phân công trách nhiệm bảo vệ an ninh mạng; xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố; tổ chức tuyên truyền, tập huấn cho cán bộ, người lao động về các quy định mới.
Đối với người dân, cần chủ động tìm hiểu pháp luật, sử dụng các dịch vụ công trực tuyến qua kênh chính thức và thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình trong quá trình tham gia hoạt động trên không gian mạng.
Cổng Thông tin điện tử Công an tỉnh khuyến cáo: Khi cần thực hiện thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực an ninh mạng, người dân và doanh nghiệp cần lựa chọn đúng cơ quan có thẩm quyền, tra cứu thông tin trên các cổng thông tin, cổng dịch vụ công chính thức; tuyệt đối không làm theo hướng dẫn của các đối tượng không rõ danh tính, không chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin bảo mật cho các cá nhân, tổ chức không có thẩm quyền.
Việc chủ động tìm hiểu, tuân thủ Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 không chỉ giúp cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật mà còn góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.

Nguồn tin: Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây