Hướng dẫn thực hiện các thủ tục cư trú

Từ 30 ngày trở lên phải đăng ký tạm trú

          Theo Điều 27 Luật Cư trú, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú.

          Quy định này thường áp dụng đối với người lao động đến địa phương khác làm việc, sinh viên đến học tập và thuê trọ, người thuê nhà để sinh sống hoặc công dân đến một địa phương khác sinh sống trong thời gian từ 30 ngày trở lên.

          Ví dụ, một công dân có nơi đăng ký thường trú tại xã, phường A nhưng đến thuê nhà tại xã, phường B để làm việc và sinh sống từ 30 ngày trở lên thì thuộc trường hợp phải đăng ký tạm trú theo quy định.

          Người dân cần lưu ý, “30 ngày” là căn cứ xác định trường hợp phải đăng ký tạm trú, không phải quy định rằng cứ đến ngày thứ 30 mới thực hiện thủ tục. Khi xác định việc sinh sống tại nơi ở hợp pháp ngoài nơi thường trú thuộc trường hợp từ 30 ngày trở lên, công dân cần chủ động thực hiện đăng ký tạm trú theo quy định.

          Thời hạn tạm trú tối đa là 02 năm và có thể tiếp tục gia hạn nhiều lần.

Ở lại dưới 30 ngày được xác định là lưu trú

          Theo Luật Cư trú, lưu trú là việc công dân ở lại một địa điểm không phải nơi thường trú hoặc nơi tạm trú trong thời gian ít hơn 30 ngày.

          Như vậy, lưu trú và tạm trú là hai khái niệm khác nhau. Người dân đến ở tại một địa điểm trong thời gian ngắn, không thuộc trường hợp đăng ký tạm trú thì được xác định là lưu trú.

          Một số tình huống thường gặp như đến nhà người thân, bạn bè để ở qua đêm; đến một địa điểm khác để nghỉ lại trong thời gian ngắn hoặc sử dụng dịch vụ lưu trú.

Khi có người lưu trú qua đêm phải thông báo lưu trú

          Theo quy định hiện hành, khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện và các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

          Trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân, hộ gia đình nhưng cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt tại chỗ ở đó thì người đến lưu trú có trách nhiệm thông báo.

          Việc thông báo lưu trú phải thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Trường hợp người đến lưu trú sau 23 giờ thì thực hiện thông báo trước 08 giờ ngày hôm sau.

          Nội dung thông báo gồm thông tin về người lưu trú, lý do lưu trú, thời gian lưu trú và địa chỉ lưu trú theo quy định.

          Người dân cần đặc biệt lưu ý: không phải cứ ở dưới 30 ngày là tự động phải đăng ký tạm trú. Trường hợp ở lại dưới 30 ngày tại địa điểm không phải nơi thường trú hoặc tạm trú thì được xác định là lưu trú; nếu có lưu trú qua đêm thì thực hiện thông báo lưu trú theo đúng trách nhiệm được pháp luật quy định.

Không thực hiện đúng quy định có thể bị xử phạt

          Từ ngày 15/9/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự.

          Đối với hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú; thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng, cá nhân vi phạm có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng, tùy hành vi cụ thể.

          Riêng đối với cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác có chức năng lưu trú, mức phạt đối với hành vi không thông báo lưu trú được phân theo số lượng người:

          Không thông báo lưu trú từ 01 đến 03 người: phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng;

          Không thông báo lưu trú từ 04 đến 08 người: phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng;

          Không thông báo lưu trú từ 09 người trở lên: phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.

          Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền áp dụng theo quy định về mức phạt đối với tổ chức.

Chủ động thực hiện thủ tục cư trú trên môi trường điện tử

          Cùng với đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, người dân có thể thực hiện các thủ tục về cư trú bằng phương thức điện tử theo quy định, trong đó có việc sử dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến.

          Việc chủ động đăng ký tạm trú khi đủ điều kiện, thông báo lưu trú khi phát sinh người lưu trú qua đêm và cập nhật thông tin cư trú khi có thay đổi sẽ góp phần bảo đảm dữ liệu cư trú đầy đủ, chính xác, kịp thời, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính.

Người dân cần ghi nhớ

          Một là: Sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài nơi thường trú từ 30 ngày trở lên để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác → phải đăng ký tạm trú.

          Hai là: Ở tại địa điểm không phải nơi thường trú hoặc nơi tạm trú dưới 30 ngày → được xác định là lưu trú.

          Ba là: Khi có người lưu trú qua đêm → chủ thể có trách nhiệm phải thông báo lưu trú theo quy định.

          Bốn là: Thông báo lưu trú thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; nếu người đến lưu trú sau 23 giờ thì thực hiện trước 08 giờ ngày hôm sau.

          Năm là: Không thực hiện đúng quy định về đăng ký cư trú, thông báo lưu trú có thể bị xử phạt; mức phạt đối với cơ sở có chức năng lưu trú được xác định theo số lượng người không được thông báo.

          Phòng cảnh sát QLHC về TTXH, Công an tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn người dân chủ động tìm hiểu, chấp hành đúng quy định của pháp luật về cư trú; sử dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến theo quy định. Khi có khó khăn, vướng mắc, người dân liên hệ Công an cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn, giải quyết.

          Thực hiện đúng quy định về cư trú là trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần xây dựng dữ liệu cư trú chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.