Những điểm mới đáng chú ý trong Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)
Ngày 06/7/2026, Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an công bố Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự thảo được xây dựng nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra và các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, phù hợp với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy và thực tiễn công tác điều tra hình sự.
Theo nội dung dự thảo, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) dự kiến ban hành gồm 09 chương, 55 điều, giảm 18 điều so với Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021). Trong đó, dự thảo bỏ 01 chương, 12 điều; gộp 06 điều thành 02 điều; giữ nguyên 11 điều; bổ sung 01 điều và sửa đổi, bổ sung 41 điều.
Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo không quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong hệ thống Cơ quan điều tra. Theo dự thảo, hệ thống Cơ quan điều tra gồm Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát trong quá trình tố tụng hình sự.
Đối với Công an nhân dân, dự thảo tiếp tục quy định hệ thống Cơ quan điều tra gồm Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Bộ Công an và Công an cấp tỉnh. Đồng thời, căn cứ cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Công an quy định về tổ chức bộ máy các Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân.
Hình ảnh minh hoạt dự thảo Luật Tổ chức cơ quan Điều tra hình sự (sửa đổi)
Dự thảo cũng đề xuất bổ sung một số thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đối với các vụ án thuộc nhóm tội xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp theo phạm vi thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân. Đồng thời, bổ sung thẩm quyền chỉ đạo, kiểm tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đối với cơ quan thuộc lực lượng An ninh nhân dân được giao tiến hành một số hoạt động điều tra và Công an cấp xã.
Đối với các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, dự thảo cập nhật tên gọi của các cơ quan cho phù hợp với cơ cấu tổ chức mới; đồng thời điều chỉnh thẩm quyền theo hướng tập trung vào hoạt động khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra ban đầu trong thời hạn luật định. Nội dung này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, khi các cơ quan như Kiểm ngư, Cảnh sát biển, Kiểm lâm, Hải quan chủ yếu thực hiện hoạt động điều tra ban đầu và chuyển vụ án cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung, hoàn thiện các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động điều tra hình sự. Trong đó, nghiêm cấm các hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án, hồ sơ giải quyết nguồn tin về tội phạm; truy cứu hoặc không truy cứu trách nhiệm hình sự trái pháp luật; ra quyết định trái pháp luật; làm lộ bí mật điều tra hoặc can thiệp trái pháp luật vào hoạt động điều tra. Dự thảo cũng nghiêm cấm bức cung, dùng nhục hình, tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo, hạ nhục con người và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Bên cạnh đó, dự thảo đề cao việc bảo đảm quyền của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, người bào chữa và người thực hiện trợ giúp pháp lý; nghiêm cấm các hành vi cản trở quyền tự bào chữa, nhờ luật sư, trợ giúp pháp lý, khiếu nại, tố cáo và quyền được bồi thường, phục hồi danh dự theo quy định của pháp luật.
Hình ảnh minh họa những điểm ới đáng chú ý của Dự thảo Luật Tổ chức Cơ quan Điều tra hình sự (sửa đổi)
Những nội dung được đề xuất trong Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) hướng tới tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra và các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra; bảo đảm cơ chế phân công, phân cấp phù hợp với mô hình tổ chức mới, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác điều tra hình sự.
Việc công bố dự thảo để lấy ý kiến nhằm tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, qua đó tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo không quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong hệ thống Cơ quan điều tra. Theo dự thảo, hệ thống Cơ quan điều tra gồm Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát trong quá trình tố tụng hình sự.
Đối với Công an nhân dân, dự thảo tiếp tục quy định hệ thống Cơ quan điều tra gồm Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Bộ Công an và Công an cấp tỉnh. Đồng thời, căn cứ cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Công an quy định về tổ chức bộ máy các Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân.
Hình ảnh minh hoạt dự thảo Luật Tổ chức cơ quan Điều tra hình sự (sửa đổi)
Dự thảo cũng đề xuất bổ sung một số thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đối với các vụ án thuộc nhóm tội xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp theo phạm vi thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân. Đồng thời, bổ sung thẩm quyền chỉ đạo, kiểm tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đối với cơ quan thuộc lực lượng An ninh nhân dân được giao tiến hành một số hoạt động điều tra và Công an cấp xã.
Đối với các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, dự thảo cập nhật tên gọi của các cơ quan cho phù hợp với cơ cấu tổ chức mới; đồng thời điều chỉnh thẩm quyền theo hướng tập trung vào hoạt động khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra ban đầu trong thời hạn luật định. Nội dung này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, khi các cơ quan như Kiểm ngư, Cảnh sát biển, Kiểm lâm, Hải quan chủ yếu thực hiện hoạt động điều tra ban đầu và chuyển vụ án cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung, hoàn thiện các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động điều tra hình sự. Trong đó, nghiêm cấm các hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án, hồ sơ giải quyết nguồn tin về tội phạm; truy cứu hoặc không truy cứu trách nhiệm hình sự trái pháp luật; ra quyết định trái pháp luật; làm lộ bí mật điều tra hoặc can thiệp trái pháp luật vào hoạt động điều tra. Dự thảo cũng nghiêm cấm bức cung, dùng nhục hình, tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo, hạ nhục con người và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Bên cạnh đó, dự thảo đề cao việc bảo đảm quyền của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, người bào chữa và người thực hiện trợ giúp pháp lý; nghiêm cấm các hành vi cản trở quyền tự bào chữa, nhờ luật sư, trợ giúp pháp lý, khiếu nại, tố cáo và quyền được bồi thường, phục hồi danh dự theo quy định của pháp luật.
Hình ảnh minh họa những điểm ới đáng chú ý của Dự thảo Luật Tổ chức Cơ quan Điều tra hình sự (sửa đổi)
Những nội dung được đề xuất trong Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) hướng tới tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra và các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra; bảo đảm cơ chế phân công, phân cấp phù hợp với mô hình tổ chức mới, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác điều tra hình sự.
Việc công bố dự thảo để lấy ý kiến nhằm tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, qua đó tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Nguồn tin: Đội Pháp chế và Quản lý khoa học, Phòng Tham mưu
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Thi đua 'Ba nhất': Gần dân để giữ bình yên từ cơ sở
