Giao xe cho trẻ vị thành niên: Đừng để sự chủ quan thành bi kịch (kỳ 1)

Thời gian gần đây, vi phạm giao thông trong giới trẻ tại Thái Nguyên đã có dấu hiệu giảm, nhưng tình trạng trẻ vị thành niên điều khiển xe máy, xe điện, xe phân khối lớn khi chưa đủ tuổi, chưa có bằng lái vẫn phổ biến. Không ít vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra, và nạn nhân đôi khi chính là các em.

“Bố tôi đã không còn... chỉ vì một đứa trẻ chưa đủ tuổi lái xe,” anh Dương Văn Nghĩa (xã Vô Tranh, huyện Phú Lương) nghẹn ngào nhắc về cú sốc khiến gia đình anh mãi mãi mất đi người cha.
Tối 21/6/2023, ông Dương Văn T. (sinh năm 1970) đang điều khiển xe máy trên đường về nhà thì bất ngờ bị một chiếc xe máy do Nguyễn Tuấn K. (14 tuổi) điều khiển, chở theo một bạn 11 tuổi, tông mạnh từ phía sau. Ông T. bị chấn thương nặng vùng đầu, nằm viện thời gian dài và qua đời ngày 18/10/2023. Kết luận giám định cho thấy mức độ tổn thương cơ thể của ông lên tới 83%.
Không riêng trường hợp trên, thời gian qua, trên địa bàn tỉnh ghi nhận nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến người dưới 18 tuổi. Trong số đó, không ít vụ việc chính các em là người điều khiển phương tiện và cũng là nạn nhân, phải trả giá bằng thương tật hoặc mạng sống.
Chỉ trong hai tuần đầu tháng 5-2025, tỉnh Thái Nguyên đã xảy ra hai vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến một học sinh thiệt mạng và ba em khác bị thương.
Vụ thứ nhất xảy ra lúc 13 giờ 15 ngày 8/5/2025 tại Tỉnh lộ 265, đoạn qua xóm Cầu Nhọ (xã Tràng Xá, Võ Nhai). Em Hoàng Hải Đ. (sinh năm 2011) điều khiển xe máy không biển số, chở một em sinh năm 2018, đã va chạm với xe tải chạy ngược chiều. Hậu quả, em Đ. tử vong tại chỗ, còn em nhỏ bị thương nặng.
Một ngày sau, vào lúc 12 giờ 42 phút, ngày 9/5/2025, tại Quốc lộ 37, đoạn qua xã Yên Lãng (Đại Từ), hai học sinh cùng sinh năm 2012 điều khiển xe máy từ đường mỏ than Núi Hồng ra quốc lộ đã va chạm với xe ô tô do anh Nông Văn T. (sinh năm 1990, TP. Thái Nguyên) điều khiển. Cả hai học sinh đều bị thương, phương tiện hư hỏng nặng.
Quan sát ở khu vực cổng một số trường THPT và THCS trên địa bàn tỉnh, chúng tôi thấy, bên cạnh những học sinh chấp hành nghiêm luật giao thông, vẫn còn không ít trường hợp vi phạm. Tình trạng các em không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người, đi xe vượt công suất phân khối cho phép và đặc biệt là chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện vẫn diễn ra.
Chỉ trong một buổi sáng 12-5, qua công tác tuần tra, kiểm soát tại khu vực cổng Trường THPT Ngô Quyền, tổ công tác của Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh) đã phát hiện 10 trường hợp học sinh vi phạm, tạm giữ 9 phương tiện.
Trong đó có trường hợp em Nguyễn Trường S., sinh năm 2009, ở phường Đồng Quang, đi xe máy điện không gương, không giấy tờ, cũng chưa đủ tuổi điều khiển xe. Hỏi lý do vi  phạm, S. nói: Cháu biết là vi phạm, nhưng vì tiện nên vẫn đi.
Đáng nói là trường hợp “biết rồi vẫn vi phạm” như Nguyễn Trường S. không phải là hiếm. Ngoài nguyên nhân do các em nhận thức pháp luật về giao thông chưa đầy đủ, còn một lý do nữa là sự buông lỏng trong quản lý, thậm chí sự “tiếp tay” của chính các bậc phụ huynh.
Chị Đ.T.M (ở thị trấn Giang Tiên, Phú Lương) phân trần lý do cho con gái đang học lớp 10 đi xe điện tới trường: Nhà xa, vợ chồng tôi lại bận công việc không đưa đón con được. Trong khi lịch học chính khóa và học thêm của các con dày, nên đành phải sắm xe để con đi cho tiện lợi.
Khi được hỏi về nguy cơ mất an toàn và vi phạm pháp luật khi con điều khiển xe điện, chị M. chỉ im lặng. Nhưng sự im lặng ấy nếu để lại hậu quả sẽ trở thành gánh nặng khôn nguôi.
Thực tế, không ít phụ huynh như trường hợp chị M. đã phó mặc giao xe cho con dù biết con chưa đủ tuổi và chưa có bằng lái. Tình trạng này không riêng ở tỉnh Thái Nguyên mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác của cả nước. Và chính sự buông lỏng quản lý, sự chủ quan của phụ huynh đã trở thành nguyên nhân của những tai nạn thương tâm để lại hậu quả pháp lý và đạo đức nghiêm trọng.