Lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Nguyên - Tự hào 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành

• Thứ hai - 10/08/2026 16:10
•  In ra
•  Đóng cửa sổ này

Cách đây vừa tròn 70 năm, ngày 10/8/1956, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Thông tư số 1001/TTg nêu rõ: “Cảnh sát kinh tế phụ trách công tác bảo vệ công khai các nhà máy, hầm mỏ”. Đây là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự ra đời của lực lượng Cảnh sát kinh tế. Trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (10/8/1956 – 10/8/2026), lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Nguyên không ngừng nỗ lực rèn luyện, phấn đấu quyết tâm xây dựng lực lượng thực sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; ra sức thi đua lập nhiều chiến công trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần phục vụ đắc lực công cuộc đổi mới, phát triển và bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc trên quê hương cách mạng.

Ngay khi nước ta dành được độc lập, nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh chống hành vi phá hoại chính sách về kinh tế đã được Chính phủ và lực lượng CAND đặt lên hàng đầu với mục tiêu: Bảo vệ tuyệt đối an toàn các công trình trọng điểm, bảo vệ tài sản, đảm bảo tài chính và nền kinh tế non trẻ để phục vụ công cuộc kháng chiến cứu nước. Nhiều sắc lệnh quan trọng của Chính phủ đã được thi hành như: Sắc lệnh số 26 ngày 25/2/1946 quy định về truy tố các việc phá hoại công sản, phá hoại công trình thuỷ lợi, công trình giao thông, các cơ sở, kho tàng; Sắc lệnh số 223 ngày 27/11/1946 quy định hình phạt đưa hối lộ cho công chức và tội công chức nhận hối lộ, biển thủ công quỹ. Đó là những cơ sở pháp lý quan trọng đặt nền móng tiên phong để lực lượng Công an đấu tranh, khám phá các vụ án về kinh tế.
Sau khi Hiệp định Giơnever được ký kết, miền Bắc bước vào thời kỳ khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục kinh tế và là hậu phương lớn chi viện cho chiến trường miền Nam tiếp tục đấu tranh giải phóng dân tộc. Giai đoạn này nổi lên một số vấn đề như: Lợi dụng sự chênh lệch giá phân phối để đầu cơ trục lợi; tham ô, buôn lậu; vi phạm chế độ, chính sách về kinh tế; trộm cắp, phá hoại tài sản tại các nhà máy, xí nghiệp.v..v. Trước tình hình trên, ngày 10/8/1956, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Thông tư số 1001 nêu rõ: “Cảnh sát kinh tế phụ trách công tác bảo vệ công khai các nhà máy, hầm mỏ”. Đây là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự ra đời của lực lượng Cảnh sát kinh tế. Trên cơ sở thực tiễn, từ năm 1958 đến năm 1975, Bộ Công an đã thành lập các lực lượng chuyên trách trong đấu tranh chống tội phạm kinh tế như: Cục bảo vệ kinh tế, Phòng chống tham ô thuộc Vụ trị an dân cảnh...

Tại tỉnh Thái Nguyên, thực hiện Pháp lệnh quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Cảnh sát nhân dân, ngày 20/7/1962, Ty Công an Thái Nguyên đã thành lập Ban Cảnh sát nhân dân - PK55, trong đó có Đội chống tham ô. Ngày 29/5/1969, thành lập Phòng Bảo vệ kinh tế - PK29. Tháng 5/1974, thành lập Phòng Bảo vệ kinh tế thương nghiệp xã hội chủ nghĩa trên cơ sở hợp nhất Đội bảo vệ nội bộ ngành thương nghiệp XHCN thuộc Phòng Bảo vệ kinh tế với Đội chống tham ô thuộc Ban Cảnh sát nhân dân. Với lực lượng chuyên sâu, công tác bảo vệ tài sản Nhà nước, quản lý thị trường, chống tham ô, đầu cơ trong giai đoạn này đã phát huy hiệu quả rõ rệt; nhiều vụ án kinh tế lớn được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử. Điển hình như năm 1970 điều tra làm rõ vụ cố ý làm trái, thiếu tinh thần trách nhiệm gây thiệt hại tài sản xã hội chủ nghĩa tại Trường Trung học nghiệp vụ miền núi Bắc Thái; năm 1973 khám phá nhóm đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản xã hội chủ nghĩa tại Công ty Điện máy- Vật liệu Bắc Thái... Những kết quả đó góp phần giữ ổn định tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn, cùng quân và dân cả nước hướng đến đại thắng mùa xuân năm 1975.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày 20/12/1981, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ra Quyết định số 82 “Quy định tạm thời chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Cục Cảnh sát kinh tế”. Từ đây, lực lượng Cảnh sát kinh tế chính thức có tổ chức, bộ máy thống nhất từ Bộ đến Công an các địa phương. Ở Công an tỉnh, Phòng Cảnh sát kinh tế - PC15 trực thuộc Ban chỉ huy Cảnh sát Công an tỉnh Bắc Thái; ở Công an cấp huyện có bộ phận Cảnh sát kinh tế. Năm 2004 đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng của lực lượng Cảnh sát kinh tế khi triển khai thực hiệp Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự, Phòng Cảnh sát kinh tế đổi tên thành Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, được trực tiếp thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm. Năm 2010, lực lượng này lại trở về với tên gọi: Cảnh sát kinh tế - PC46.

Với sự trưởng thành và vững mạnh về tổ chức bộ máy, cùng với kinh nghiệm và bản lĩnh chiến đấu, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Nguyên đã điều tra, làm rõ nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng lớn. Điển hình như vụ Nguyễn Thị Thời và đồng bọn tham ô tài sản XHCN gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng tại Kho bạc Nhà nước tỉnh; vụ Vi Nghĩa Hà và đồng bọn chiếm đoạt tài sản tại Ngân hàng Thương mại cổ phần quốc tế Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng; vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ tại Công ty cổ phần luyện cán thép Gia Sàng; triệt phá chuyên án trinh sát 921G, bắt giữ nhóm đối tượng lợi dụng dịch bệnh Covid-19 để làm giả, mua bán giấy xét nghiệm PCR gây nguy hiểm cho xã hội...

Trước diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm, sự đan xen giữa tội phạm kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, cùng với yêu cầu gắn kết giữa hoạt động trinh sát và hoạt động điều tra, đòi hỏi đổi mới, sắp xếp bộ máy của lực lượng CAND tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Cùng với lực lượng Cảnh sát kinh tế cả nước, tại 2 tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên trước đây và nay là tỉnh Thái Nguyên, lực lượng Cảnh sát kinh tế tiếp tục được củng cố, kiện toàn. Năm 2023 tiến hành hợp nhất Phòng Cảnh sát môi trường với Phòng Cảnh sát kinh tế thành Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường. Ngày 01/7/2025, trên cơ sở sáp nhập Công an tỉnh Bắc Kạn và Công an tỉnh Thái Nguyên, Phòng Cảnh sát kinh tế đã được sắp xếp lại với tổ chức bộ máy tinh gọn hơn, sức chiến đấu cao hơn, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, thách thức; tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường ngày càng tinh vi, núp bóng sâu hơn và nhiều biến thể phức tạp. Lực lượng Cảnh sát kinh tế đã nghiên cứu, tham mưu với Đảng uỷ, Giám đốc Công an tỉnh, UBND tỉnh những chủ trương, giải pháp chiến lược, sát hợp với tình hình thực tiễn trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm kinh tế trên địa bàn, trọng tâm như: Đấu tranh, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật và giải quyết các cơ sở, khu vực, địa điểm ô nhiễm môi trường; phòng ngừa, đấu tranh xử lý đối với các hành vi vi phạm trong đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá quyền khai thác khoáng sản; tổng rà soát, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, sở hữu trí tuệ, tham nhũng... Chỉ tính từ đầu năm 2025 đến nay, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, điều tra, xử lý 740 vụ, 838 đối tượng phạm tội và 19 công ty vi phạm pháp luật trong các linh vực kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, môi trường.

Đại tá Trần Thanh Bình - Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Tình hình, diễn biến, phương thức, thủ đoạn của tội phạm kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, môi trường ngày càng tinh vi và nguy hiểm, do vậy, Đảng uỷ, lãnh đạo đơn vị luôn quan tâm làm tốt công tác giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục chính trị tư tưởng; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; rèn luyện, bồi dưỡng và tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, chiến sỹ nâng cao trình đề về mọi mặt, từ đó tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, tư tưởng, hành động của mỗi cán bộ, chiến sỹ”.

Là tỉnh trung du miền núi phía Bắc, Thái Nguyên được thiên nhiên ưu đãi với nguồn tài nguyên phong phú và tính đa dạng sinh học cao. Bên cạnh những lợi thế để phát triển kinh tế cũng tiềm ẩn những nguy cơ bị xâm hại và trục lợi. Lực lượng Cảnh sát kinh tế đã tích cực tham mưu, phối hợp với các cấp, ngành đẩy mạnh công tác tuyên truyền; thực hiện tốt công tác nghiệp vụ cơ bản, nắm chắc tình hình địa bàn để có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả. Khi phát hiện những dấu hiệu vi phạm, chủ động tiến hành các biện pháp trinh sát, thu thập thông tin, tài liệu, tổ chức xác minh, lập án đấu tranh và xử lý nghiêm minh các đối tượng trước pháp luật. Điển hình đã phát hiện, điều tra làm rõ hành vi vi phạm pháp luật của các đối tượng tại Vườn Quốc gia Ba Bể; khởi tố 01 vụ, 02 bị can về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”; 01 vụ, 12 bị can về tội “Vi phạm các quy định về khai thác bảo vệ rừng và quản lý lâm sản”. Thông qua thực tiễn công tác đấu tranh, đã tham mưu, kiến nghị các cơ quan, đơn vị và cấp uỷ, chính quyền các cấp tăng cường các biện pháp quản lý Nhà nước về nông – lâm nghiệp, tài nguyên, khoáng sản.
Trong xu thế hội nhập và phát triển, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự trên các lĩnh vực công nghiệp, giao thông, xây dựng, tài chính, ngân hàng đặt ra những yêu cầu ngày cao hơn, trọng trách lớn hơn đối với lực lượng Cảnh sát kinh tế. Lợi dụng chính sách thông thoáng để phát triển triển kinh tế, các đối tượng tìm cách trốn thuế, thành lập công ty “ma”, mua bán trái phép hoá đơn, hợp thức hóa hàng hóa để trục lợi... Trước tình hình đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế không ngừng học tập nâng cao trình độ về nghiệp vụ, pháp luật; tham mưu, ban hành hệ thống văn bản về công tác đảm bảo an ninh, trật tự trong triển khai các dự án phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn tỉnh; phối hợp với các sở, ngành liên quan tháo gỡ khó khăn các dự án vướng mắc, chậm tiến độ; đề ra các giải pháp giữ ổn định thị trường vàng, chứng khoán, tài chính, tiền tệ...

Đồng thời, tiến hành các biện pháp nghiệp vụ chuyên sâu, phát hiện, điều tra làm rõ các vụ án, vụ việc vi phạm pháp luật về tham nhũng, kinh tế, môi trường trên các lĩnh vực công nghiệp, giao thông, xây dựng, tài chính, ngân hàng. Từ năm đầu năm 2025 đến nay, đã khởi tố 16 vụ án, 26 bị can phạm các tội tham ô tài sản, trốn thuế, lừa đảo chiếm đoạt tài sản; phát hiện, xử lý vi phạm hành chính 38 vụ việc vi phạm pháp luật về kinh tế, môi trường trong lĩnh vực công nghiệp, giao thông, xây dựng, tài chính, ngân hàng. Đặc biệt, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh phát hiện, đấu tranh làm rõ vụ án liên quan đến dự án nhà ở xã hội thuộc Khu dân cư Đại Thắng, phường Vạn Xuân; khởi tố 7 bị can về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”. Thành tích trên đã được lãnh đạo Bộ Công an gửi Thư khen và thưởng đột xuất Phòng Cảnh sát kinh tế; cấp uỷ, chính quyền và quần chúng nhân dân biểu dương, ghi nhận.

Thời gian qua, hàng loạt vụ vi phạm quy định về an toàn thực phẩm bị phát hiện trên cả nước cho thấy tính chất ngày càng phức tạp của loại tội phạm này. Để phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi và sức khoẻ của người dân, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với các đơn vị liên quan  tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, chấn chỉnh việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cung cấp, chế biến thực phẩm; vận động nhân dân tham gia tố giác hành vi vi phạm an ninh, an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, tập trung triển khai quyết liệt các biện pháp công tác, điều tra xác minh giải quyết kịp thời các vụ án, vụ việc, tin báo tố giác tội phạm liên quan đến an toàn thực phẩm. Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế đã làm rõ vụ đưa thực phẩm không đảm bảo chất lượng vào trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng và một số trường học trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; đến nay Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, 03 bị can về tội “Đưa, nhận hối lộ”. Tháng 6/2026, làm rõ đường dây thu mua, sơ chế, tiêu thụ thịt lợn chết, nhiễm vi rút dịch tả lợn châu Phi ra thị trường tại địa bàn xã Quân Chu; khởi tố 3 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Kết quả xử lý trên đã cảnh tỉnh những trường hợp manh nha phạm tội, cũng góp phần làm trong sạch và lành mạnh thị trường thực phẩm trên địa bàn tỉnh.

 

Quá trình mở rộng các khu, cụm công nghiệp và giao thương kinh tế quốc tế nổi lên những hành vi như: Gian lận thương mại, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, sản xuất và kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hoạt động vận chuyển, buôn bán pháo nổ, hàng cấm và các sản phẩm, mặt hàng thiết yếu. Năm 2025, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, xử lý 114 vụ, 117 đối tượng phạm tội và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thương mại, buôn lậu, sản xuất buôn bán hàng cấm, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ. Đặc biệt là mới đây, qua công tác nắm tình hình, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện một doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Khu Công nghiệp Điềm Thụy có nhiều dấu hiệu bất minh, nghi vấn thực hiện hành vi trốn thuế, buôn lậu, gian lận thương mại. Từ trước đến nay, chưa có đơn vị nào phát hiện, xử lý doanh nghiệp chế xuất có hoạt động buôn lậu trong nội địa. Cán bộ trinh sát, điều tra viên vừa nghiên cứu văn bản pháp luật, vừa kiên trì tổ chức trinh sát, theo dõi toàn bộ hoạt động xuất - nhập hàng hóa, di chuyển đến nhiều tỉnh, thành phố khác nhau để thu thập thông tin, tài liệu.

 Chia sẻ về quá trình đấu tranh, Trung tá Nguyễn Quốc Huy - Đội trưởng Đội 4, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Đến ngày 11/2/2026 (vào ngày 24 tháng Chạp), chúng tôi phát hiện 02 xe tải chở hơn 20 tấn hàng hóa có gian lận trong việc mở tờ khai hải quan xuất nhập khẩu nhằm mục đích buôn lậu, trốn thuế. Quá trình đấu tranh xét hỏi với các đối tượng liên quan cũng gặp rất nhiều khó khăn vì các đối tượng có thủ đoạn hoạt động tinh vi, có nhiều thủ đoạn che dấu hành vi vi phạm, hợp thực hóa hồ sơ, bất đồng ngôn ngữ do đối tượng chính là người nước ngoài… Tuy nhiên, bằng sự quyết tâm và áp dụng nhiều chiến thuật xét hỏi phù hợp, các đối tượng đã thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Hiện tại chúng tôi đã khởi tố vụ án, khởi tố 03 bị can về tội Buôn lậu và đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án”.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng đã được lực lượng Cảnh sát kinh tế tổ chức triển khai hiệu quả, đó là công tác đấu tranh với tội phạm về tham nhũng và thu hồi tài sản, qua đó góp phần tạo chuyển biến tích cực vào công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; xây dựng hình ảnh Thái Nguyên năng động, thân thiện để thu hút đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Từ tháng 01/2025 đến hết tháng 6/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện 23 vụ, 61 đối tượng phạm các tội liên quan đến tham nhũng, chức vụ như: Tham ô tài sản; Đưa, nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ... Thu hồi tiền, tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế hơn 2,7 tỷ đồng, đạt gần 100%. Qua đó, tạo được sự đồng tình, ủng hộ của cán bộ, đảng viên và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Có được những kết quả trên, lực lượng Cảnh sát kinh tế luôn nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Đảng uỷ, Giám đốc Công an tỉnh; sự phối hợp của các đơn vị nghiệp vụ, Công an các địa phương và các sở, ban, ngành của tỉnh; sự ủng hộ, giúp đỡ của quần chúng nhân dân để lực lượng Cảnh sát kinh tế hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Cùng với đó là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của tập thể lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sỹ; luôn lấy phong trào thi đua “Ba nhất”, phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” và 6 điều Bác Hồ dạy CAND là mục tiêu, động lực để phấn đấu, rèn luyện.

70 năm xây dựng và chiến đấu, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Nguyên đã không ngừng lớn mạnh, trưởng thành và lập nên những thành tích xuất sắc, đóng góp xứng đáng vào thành tích chung của lực lượng Công an và công tác bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương. Đã có hàng chục lượt tập thể, cá nhân  được Bộ Công an, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, Giám đốc Công an tỉnh và các Sở, ban, ngành tặng thưởng Cờ thi đua, Bằng khen, Giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác và chiến đấu. Những thành tích, chiến công đó một lần nữa khẳng định những đóng góp quan trọng của lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Nguyên vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội trên quê hương, đất nước./.