Thái Nguyên – mảnh đất trung du giàu truyền thống cách mạng, đang vươn mình phát triển mạnh mẽ, khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế, văn hóa của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, đặt ra những yêu cầu mới về bảo đảm an ninh, an toàn, trong đó có công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH). Trước thực tiễn đó, việc phát huy vai trò làm chủ của nhân dân được xem là yếu tố then chốt, đang được tỉnh Thái Nguyên triển khai một cách mạnh mẽ, sáng tạo, mang lại hiệu quả rõ rệt.
Khơi dậy sức mạnh phòng cháy từ Nhân dân Từ ngày 01/7/2025, khi triển khai tinh gọn bộ máy, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Cấp ủy và Chính quyền tỉnh Thái Nguyên luôn quán triệt quan điểm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: “Người dân là trung tâm, là chủ thể; đặt an toàn, tính mạng người dân là trên hết, trước hết; an toàn cháy, nổ để phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội của đất nước”. Khi người dân ý thức được trách nhiệm và quyền làm chủ của mình, mỗi cá nhân sẽ chủ động hơn trong phòng ngừa, tự trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết. Đó chính là “lớp lá chắn” đầu tiên và hiệu quả nhất để ngăn chặn nguy cơ cháy nổ… Nhận thức rõ điều này, Công an tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp sáng tạo nhằm phát huy sức mạnh nhân dân trong công tác PCCC và CNCH. Trước hết, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức sinh động. Hơn 545 buổi tuyên truyền, tập huấn, bồi dưỡng và trải nghiệm thực hành phương án chữa cháy – CNCH đã thu hút trên 11.500 lượt người tham gia. Tổ chức phát động phong trào toàn dân PCCC và CNCH tại các cơ sở Phật giáo trên địa bàn tỉnh với tổng số 400 đại biểu là các Tăng, Ni và đại diện Phật tử, từ đó lan tỏa phong trào đến gần 200 ngôi Chùa trên địa bàn. Trên sóng phát thanh tần số 106,5 MHz của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên, đã có 344 lượt tin, bài khuyến cáo về an toàn PCCC; cùng với đó, hơn 50 bài viết trên báo, website Công an tỉnh Thái Nguyên và các clip tuyên truyền trên mạng xã hội đã tiếp cận tới hàng nghìn lượt xem.
Gần 2000 học sinh được tuyên truyền, trải nghiệm tại Trường THPT Lê Hồng Phong
Những thông điệp trực quan sinh động, gần gũi giúp kiến thức về nguyên nhân cháy, cách phòng ngừa, kỹ năng thoát hiểm, sử dụng bình chữa cháy… trở nên quen thuộc với người dân từ thành phố đến thôn quê.
Tuyên truyền, hướng dẫn công tác PCCC cho các hộ kinh doanh tại chợ Thái
Song song với tuyên truyền, phổ biến, các mô hình tự quản được tỉnh Thái Nguyên nhân rộng và phát huy hiệu quả. Đến tháng 9/2025, toàn tỉnh đã có 2.399 “Điểm chữa cháy công cộng” và 1.006 “Tổ liên gia an toàn PCCC” tại 85/92 xã, phường. Tại mỗi tổ liên gia, các hộ gia đình cùng thống nhất tự nguyện trang bị các phương tiện chữa cháy, xây dựng phương án chữa cháy tại chỗ, tự kiểm tra và tuyên truyền, nhắc nhở các thành viên trong gia đình chấp hành các quy định về an toàn PCCC và hỗ trợ lẫn nhau khi sự cố xảy ra. Tại các ngõ xóm, những “điểm chữa cháy công cộng” với bình chữa cháy, kìm cộng lực, búa… đã trở thành chỗ dựa ban đầu, giúp bà con xử lý kịp thời khi cháy mới phát sinh, ngăn không để lửa cháy lan.
Thực tập phương án chữa cháy và CNCH tại Tổ Liên gia an toàn PCCC, Tổ dân phố Liên Sơn, phường Phổ Yên
Bên cạnh đó, tỉnh tăng cường vai trò các lực lượng nòng cốt tại chỗ. Hiện có 2.350 đội dân phòng với hơn 26.237 thành viên, cùng 2.276 đội PCCC và CNCH cơ sở với 12.425 người. Đây là những “cánh tay nối dài” của lực lượng chuyên nghiệp, luôn bám sát phương châm “Bốn tại chỗ”. Chỉ trong ba tháng đầu sau khi chuyển đổi mô hình, Công an tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức 59 lớp huấn luyện cho gần 2.300 đội viên. Chính nhờ sự chủ động ấy, nhiều sự cố cháy nhỏ đã được phát hiện, xử lý thành công ngay từ ban đầu.
Bồi dưỡng nghiệp vụ cho lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, thực tập phương án chữa cháy tại Công ty TNHH You Sung Vina
Việc phát huy vai trò nhân dân trong PCCC và CNCH không chỉ giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, mà còn củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Khi cộng đồng cùng chung tay, ý thức trách nhiệm được nâng cao, một “mạng lưới an toàn phòng cháy” vững chắc sẽ hình thành. Đặc biệt, khi các vụ cháy ban đầu được dập tắt kịp thời tại chỗ, lực lượng chuyên nghiệp có thêm thời gian và nguồn lực để tập trung ứng phó với những sự cố phức tạp, quy mô lớn – một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh vận hành chính quyền hai cấp.
Công an tỉnh phối hợp Ban trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị phát động phong trào toàn dân PCCC tại các cơ sở Phật Giáo
Nâng cao hơn nữa vai trò chủ thể của Nhân dân trong công tác PCCC Với những kết quả bước đầu trong việc nhân rộng các mô hình hiệu quả, tỉnh Thái Nguyên đã khẳng định chủ trương đúng đắn khi đặt người dân vào vị trí trung tâm của nhiệm vụ PCCC và CNCH. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược, lâu dài, hình thành một phong trào mạnh mẽ, hiệu quả và bền vững. Để phát huy hơn nữa vai trò làm chủ của nhân dân và nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác PCCC và CNCH, thời gian tới Công an tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tiếp tục làm tốt các nhiệm vụ trọng tâm sau: Một là: Đổi mới công tác tuyên truyền, huấn luyện. Ứng dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội để lan tỏa kiến thức PCCC và CNCH nhanh chóng, sinh động hơn. Tăng cường xây dựng và sử dụng các video, hình ảnh trực quan, dễ hiểu, phù hợp từng đối tượng, lứa tuổi. Đồng thời, duy trì các buổi tuyên truyền, tập huấn gắn với, thực hành, thực tập phương án chữa cháy, giúp người dân rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Hai là: Hoàn thiện và nhân rộng các mô hình tự quản. Tiếp tục rà soát, bổ sung quy chế hoạt động để “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng” và các mô hình phù hợp với từng phường, xã; vận hành hiệu quả, rõ ràng về trách nhiệm từng thành viên. Ưu tiên mở rộng tại khu vực đông dân cư, làng nghề, nơi tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao. Ba là: Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an cấp xã. Đây là lực lượng gần dân, sát dân, có vai trò quan trọng trong việc tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cơ sở xây dựng và duy trì hoạt động của lực lượng dân phòng, đội PCCC và CNCH cơ sở. Đồng thời, là lực lượng trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân, hỗ trợ, kiểm tra các mô hình tự quản, bảo đảm mọi hoạt động được duy trì thực chất, hiệu quả. Bốn là: Đẩy mạnh xã hội hóa công tác PCCC và CNCH.Khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chung tay đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ cộng đồng. Năm là:Tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quy định khen thưởng, động viên kịp thời để nhân rộng các điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân PCCC và CNCH, tạo động lực cho phong trào phát triển sâu rộng. Có thể khẳng định, công tác PCCC và CNCH ở tỉnh Thái Nguyên thời gian qua đã đạt nhiều kết quả rõ nét, đúng định hướng chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các mô hình sáng tạo đã khơi dậy, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, góp phần quan trọng bảo đảm an toàn PCCC ngay từ cơ sở, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Công an tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục khẳng định quyết tâm, cam kết thực hiện hiệu quả nhiệm vụ PCCC và CNCH. Đồng thời, để nhiệm vụ PCCC và CNCH ngày càng lan tỏa, bền vững, rất cần sự quan tâm, đồng hành của cả xã hội, đặc biệt là nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, cùng chung sức xây dựng một Thái Nguyên an toàn, ổn định và phát triển bền vững./.
Tác giả:Phòng PC07, Đại tá Nguyễn Xuân Hùng - Phó Giám đốc Công an tỉnh
