Lộ thông tin cá nhân, nguy cơ thành “con mồi” của lừa đảo công nghệ cao

Chuyển đổi số mang lại nhiều tiện ích, nhưng cũng khiến thông tin cá nhân của người dùng xuất hiện ở ngày càng nhiều nơi trên mạng. Họ tên, ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ, số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng… đều là những dữ liệu mà các đối tượng xấu nhắm tới.

Thủ đoạn phổ biến là lập website giả mạo ngân hàng, cơ quan nhà nước hoặc doanh nghiệp uy tín, rồi yêu cầu người dùng “xác minh”, “cập nhật” thông tin. Không ít người khác sập bẫy qua tin nhắn, email chứa đường link lạ, chương trình khuyến mại, tặng quà giả, dẫn đến lộ tài khoản đăng nhập, mật khẩu và mã OTP.

Đáng nói, nhiều trường hợp dữ liệu bị lộ lại xuất phát từ chính thói quen của người dùng: Đăng ảnh giấy tờ tùy thân, vé máy bay lên mạng xã hội; công khai số điện thoại; cài ứng dụng, trò chơi không rõ nguồn gốc và cấp quyền truy cập danh bạ, vị trí, hình ảnh vượt quá nhu cầu sử dụng.

Sau khi thu thập, dữ liệu được các đối tượng tổng hợp, phân loại và rao bán trên các hội nhóm kín, kênh giao dịch bất hợp pháp. Người mua dùng chúng để phát tán tin nhắn rác, gọi điện lừa đảo, giả danh nhân viên ngân hàng, cán bộ cơ quan chức năng hoặc người thân của nạn nhân.

Khi đã nắm chính xác họ tên, nơi ở, công việc, quan hệ gia đình, thậm chí lịch sử giao dịch, kẻ gian dễ dàng dựng nên kịch bản “đúng người, đúng việc”, khiến nạn nhân tin tưởng và làm theo. Hậu quả không chỉ là mất tiền, mà còn có thể bị quấy rối, đe dọa, bôi nhọ danh dự hoặc bị mạo danh. Với doanh nghiệp, để lộ dữ liệu khách hàng đồng nghĩa với tổn thất tài chính và mất uy tín.

Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Thái Nguyên khuyến cáo người dân:

- Không đăng tải số căn cước công dân, địa chỉ nhà, vé máy bay, giấy tờ ngân hàng và thông tin nhạy cảm lên mạng xã hội.

- Chỉ cung cấp thông tin trên website, ứng dụng chính thức; cảnh giác với đường link lạ, tin nhắn trúng thưởng, yêu cầu xác minh tài khoản bất thường.

- Dùng mật khẩu mạnh, không dùng chung cho nhiều tài khoản, bật xác thực đa yếu tố; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai.

- Chỉ cấp quyền cần thiết cho ứng dụng; cập nhật hệ điều hành, phần mềm thường xuyên.

- Khi nghi ngờ bị lộ dữ liệu, cần đổi mật khẩu ngay, liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản nếu cần, lưu giữ bằng chứng và trình báo cơ quan Công an gần nhất.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân hôm nay chính là bảo vệ tài sản, quyền riêng tư và sự an toàn của mỗi người trong cuộc sống số.